Dansvoorstelling CARO in de Efteling

Dansvoorstelling CARO in de Efteling

We zagen in voorgaande jaren andere shows in de Efteling en dat waren altijd gemoderniseerde edities van klassieke sprookjes. Mooi gemaakt en knap gespeeld, maar wel een wat gezapig verhaal. CARO zou anders zijn, dus we hadden hoge verwachtingen.

Maar eerst het park natuurlijk. In de ochtend deden we na de wildwaterbaan Ruigrijk met haar achtbanen en mega schommel. Via Symbolica kwamen we terecht in Marerijk met Droomvlucht, Villa Volta, het Volk van Laaf en het museum van de Efteling. Verwerken deden we in de Gondoletta en de Pagode. Onderweg genoten we van lekker eten en vers gemaakte stroopwafels. De afsluiter van de dag was CARO in het theater van de Efteling.

De voorstelling vertelt over de carrousel van het leven. Vader en moeder tijd nemen je mee op reis. Die gaat over opgroeien en ontdekken. Over keuzes en trouw. Over onvoorwaardelijke liefde en verdriet. Het thema lijkt eenvoudig, maar is werkelijk waanzinnig fraai uitgevoerd.

Het podium ligt in het midden van de zaal en vormt samen met het dak figuurlijk een carrousel. Het draait wanneer nodig en via de vloer en het plafond duiken acteurs op of vertrekken ze. Decorstukken rijden of ‘vliegen’ op en af. Een prachtig lichtplan met (ongelofelijke) water- en vuureffecten maken het af. CARO is een spetterende voorstelling die dans en acrobatiek combineert en voor onze mini (8 jaar) een ideale combinatie aangezien ze dat op circusschool leert.

In een voorstelling over leven ontkom je niet aan de dood. CARO behandelt het elegant en in stijl.

De eigen muziek is bijzonder fraai, net als de choreografie en symboliek. Van de scene met de grote hoepel kreeg ik kippenvel en die waar vader en dochter de scherven oprapen bracht tranen in mijn ogen.

CARO is echt een aanrader en tot eind december 2019 te zien in het theater van de Efteling.

Ps. De foto’s maakte ik met een hele oude camera en de gloed in de foto’s komt door de lens die uit 1959 is, dus niet door één of ander filter.  

Troost!

Troost!

99 voorstellingen verzorgde theatergroep The Young Ones de afgelopen tien jaar in Zwolle en eind maart 2019 waren de laatste twee, want ze stoppen ermee. Ik zag niet alle shows, maar veruit de meeste wel. En de laatste paar altijd samen met mijn dochter (8), want jong geleerd is oud gedaan.

Ik heb iets met theater en podiumkunsten. Van niets iets maken met levend publiek voor je neus. De energie in de lucht. De macht van timing en een setting waar iedere klemtoon telt en een gebaar maximaal wordt uitvergroot. Ben van jongs af aan een frequent bezoeker en sponsorde met mijn bedrijven talloze theatergroepen, culturele festivals en initiatieven van klein tot heel erg groot door heel Nederland en ik genoot van iedere seconde. Ik hou er van.

Enfin, in Zwolle stopt The Young Ones. Een gemis of een zegen? Ik ben er nog niet uit.

The Young Ones was een theatergroep waar jongeren in Zwolle het vak leerden in de praktijk. Ze konden er kennis maken met een podium en in een groep ervaring opdoen in de echte wereld. Geen simulaties dus of een beetje prutsen in de marge. Geen relatief veilige optredens voor klasgenoten, maar echte voorstellingen, waar serieus voor gerepeteerd moest worden, voor betalend publiek. Het is het onderwijsmodel waar ik tot in mijn haarvaten in geloof.

Zulke initiatieven zijn broodnodig in Zwolle, waar het sterft van de creatieve opleidingen, maar presentatieplekken tegelijk dun gezaaid zijn. In die hoedanigheid vind ik het ophouden van de groep een gemis voor de stad.

Ondanks dat ik van theater hou en de meerwaarde van The Young Ones zie, vond ik het bestaansrecht altijd lastig te verdedigen. Reken mee: 30-40 jonge mensen zetten een voorstelling neer voor zo’n 100 toeschouwers die een kaartje kopen voor een (heel terecht) marktconform tarief. The Young Ones doet dat niet op eigen kracht of uit eigen zak, want er is ieder jaar een enorme hoeveelheid publiek geld voor nodig om dat mogelijk te maken terwijl het aantal inwoners dat ervan kan genieten beperkt is.

Daar komt bij dat de artistiek leider niet de jongste of innovatiefste is en – laat ik me netjes uitdrukken – niet vooraan stond toen bescheidenheid werd uitgedeeld. Zijn ego hielp zeker niet mee om er een bredere organisatie van te maken die meer Zwollenaren waar voor hun geld zou geven en The Young Ones daarmee aan levensvatbaarheid zou helpen.

Er werd gesteld dat een focus op verbreding het unieke karakter van de organisatie in de weg zou zitten, waardoor de kwalitatieve lat omlaag moest. Dat dit onzin is bewijzen De Jonge Honden en Pavarini al jaren.

De Jonge Honden weet delen van de samenleving met waanzinnig locatietheater in kleine of hele grote setting op luchtige of meeslepende manier altijd een fantastische spiegel voor te houden of een uniek kijkje te geven in een wereld van vroeger of ooit. En Pavarini weet met de unieke circusopleiding al tientallen jaren honderden kinderen kennis te laten maken met een unieke mix van theater, verhaal en beweging.

The Young Ones nam dus in 2019 afscheid met Troost. Wij zagen de allerlaatste voorstelling op zondag 24 maart. Een kleurig en vrolijk spektakel waarin nog eenmaal de middelvinger naar de samenleving werd opgestoken. De blik op de toekomst eindigde met het prachtige “Ik zou weleens willen weten” van Jules de Korte, inderdaad, een liedje uit 1974 en dat is veelzeggend.

Herdenken

Herdenken

“Vanaf welke leeftijd doen jullie dat?” en “Wat vertel je dan?”

Naar aanleiding van foto’s die ik plaatste van ons bezoek aan de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek kreeg ik van diverse mensen via mail, WAP, Twitter en Facebook min of meer dezelfde vragen. Ik zal ze hier kort beantwoorden, maar kom er later uitgebreid op terug.

1. Geschiedenis als hoeksteen van ons onderwijsmodel
Om een beetje kaas te maken van wat we doen, is het handig om te begrijpen dat wij geschiedenis hebben gekozen als leidraad voor de manier waarop we ons thuisonderwijs ingericht hebben. Over die rol van geschiedenis in ons onderwijsmodel en het waarom schreef ik eerder deze post. Wij gebruiken alle facetten van de geschiedenis, maar omdat het hier specifiek over herdenken gaat zoom ik daar op in.

2. Vanaf welke leeftijd
Vanaf de geboorte, want vrijheid is het meest relevante dat we hebben. Dat klinkt misschien vaag of bruut, maar voor ons is het zo. Vanaf de geboorte hebben we Sofia meegenomen in de historie, de mooie dingen, maar ook de zwarte pagina’s. Betekent niet dat we voor haar tiende (ze is nu 8) met haar door een concentratiekamp lopen, maar wel dat dood en verderf (helaas) onderdeel zijn van het leven.

We gebruiken voor de overdracht boeken, verhalen, bordspellen en muziek en bezoeken relevante plaatsen. En als we het over vrijheid hebben, dan hebben we het natuurlijk over de schrijver/schilder/staatsman/levensgenieter die de wereld in het holst van de nacht inspireerde tot buitengewone daden en zonder wie Duits vandaag geen keuzevak was geweest.

We bezochten het graf van Churchill toen Sofia twee was. Toen was het voor haar een leuke wandeling over een klein kerkhof bij een heel klein kerkje. Ze speelde daar met de ketting, genoot van de bloemen en de vlinders. Ze had toen geen idee van Churchill, oorlog en weet ik wat. Maar bovenstaande foto (en soortgelijke andere) en films uit die tijd geven nu veel haakjes in verhalen die we vertellen of bij boeken die we lezen.

3. Wat vertel je dan?
Alles, maar ik hou het zo klein mogelijk, dus bij 1 persoon. Het moet behapbaar zijn. Een hongerwinter zegt zo’n jong mens weinig, maar een leeftijdsgenootje die in de sneeuw op zoek moet naar eten is iets dat aanslaat.

Zo’n herdenking als Oosterbeek staat bij ons niet op zichzelf. We lezen relevante boeken, vertellen verhalen, spelen bordspellen en maken passende muziek. Zo’n kaarsje op een kerkhof is dus een schakeltje in een heel programma. Ik zal binnenkort een uitgebreide blog wijden aan een thema, met een gedetailleerd voorbeeld.

4. Niet alleen geschiedenis natuurlijk
Het verleden brengt ons natuurlijk bij het heden. En ook daar zoeken we dan kleine dingen die behapbaar zijn voor een jong mens en die een raakvlak hebben. En daar doen we dan heel bewust iets mee.

Dit zijn jaar we bijvoorbeeld druk geweest met die vergeten oorlog in het oosten van de Oekraïne, de geboortegrond van Sofia’s moeder. We vonden de ‘Herten van de Kerstman’: talloze vrijwilligers die kinderen in dat oorlogsgebied een leuk cadeautje brengen (door bij 20 graden onder nul, door sneeuwstormen in oorlogsgebied duizenden kilometers te rijden). We lazen brieven van die kinderen en bespraken het leven daar, op dit moment. De gesprekken met Sofia over die oorlog in het oosten van Oekraïne waren de bron voor deze column trouwens.

5. Relevante films
Holten: Hier liggen Canadezen begraven die in Nederland omkwamen. Onze woonplaats Zwolle is net als een groot deel van Nederland bevrijd door Canadezen en met een straat vernoemd naar de eerste bevrijder om de hoek, geeft dat veel haakjes.

Amersfoort: bij Kamp Amersfoort vind je het Russisch ereveld. Aangezien de familie half Russisch is, een must voor ons. Sowieso interessant om te weten hoe die duizend dode Russen in Nederland zijn terechtgekomen, want met 27 miljoen doden in vier jaar hebben die Russen nogal wat tranen voor onze vrijheid gelaten. Geschiedenis, herkennen en het vieren van de vrijheid is een vast onderdeel van wat we doen, ook als we in Rusland zijn. Zelfs op een rommelmarkt vind je daar haakjes voor een inspirerend verhaal.

Zwolle: oorlog is ook verzet en bijbehorende ellende.

Naor Huus

Naor Huus

Als onderwijsproject maakte ik samen met mijn dochter Sofia (8) de muziekvideo bij het nieuwe Drentse Volkslied ‘Naor Huus’. We analyseerden de tekst, bedachten een verhaal en verkenden diverse manieren van vertellen. Daarna werkten we de belangrijkste scenes uit op papier en oefenden we de camera-standpunten: Sofia deed ‘camera 2’ en schoot van statief maar wel volledig handmatig, dus tijdens de beweging zelf scherpstellen. Neem van mij aan, dat dit niet heel eenvoudig is. Maar ze deed het wel en nog sterker: de scene die het moeilijkste is, maakte zij. Net als bijna de helft van de andere beelden.

In de clip fietsen we door en langs een aantal bijzondere plekken in Drenthe op een fiets van voor de tweede wereldoorlog. We zagen het TT-circuit, de enige echte racebaan van Nederland en natuurlijk de hunebedden, de bossen, vennen en beekjes. In het prachtige Drentse veen schoot de ketting eraf en het was niet eenvoudig om die er weer op te krijgen, omdat die ouderwetse kettingkasten min of meer om de ketting gevlochten zitten en met een soort ritssysteem vastgemaakt zitten. Terwijl ik nadacht over alternatieve beelden, wist Sofia de kettingkast eraf te halen en de ketting erop te leggen.

Als dank voor haar werk, zingt Leon Moorman het liedje bij hoge uitzondering een keer live in een semi-privé setting: in de winkel die ze samen met vier vrienden als thuisonderwijsproject runnen. Dat unieke moment is zaterdag 22 december om ca. 15.30 uur. Daar kunnen een beperkt aantal mensen bij aanwezig zijn. Aanmelden in de winkel aan de Diezerpoortenplas 2 in Zwolle.

Van het WK hockey 1998 naar de familie van Olaf in 2018

Van het WK hockey 1998 naar de familie van Olaf in 2018

20 jaar geleden werden de oranje mannen voor het laatst wereldkampioen hockey. Ik zat alleen op de tribune en werd meegesleept in een grandiose finale die eindigde in een verlenging. Teun de Nooijer tikte een rebound van een strafcorner binnen en de Nederlandse mannen waren wereldkampioen. Het stadion ontplofte en ik pakte mijn mobiele telefoon en tikte de onlogische SMS die achteraf gezien levensbepalend bleek: “Okay Ruud, ik kom per 1/8, maar laten we nog even over dat contract praten.”

4 jaar marktkoopman

Na ruim vier jaar vis op de markt besloot ik dat het tijd was voor iets anders. Het was geweldig goed geweest en ik heb nog altijd kippenvel als ik in het voorjaar over de markt loop, maar die winters trok ik niet meer. Noem mij een watje, maar in mijn jaren op de markt hadden we twee elfstedentochten en stond ik bij 20 graden onder nul met liefde vijf kisten (>120 kilo) karper te fileren voor de kerst van mijn Poolse klanten. 

27 jaar oud was ik en ik wist eigenlijk niet goed wat ik wilde gaan doen. Ik ging praten met veel mensen en organisaties, maar had echt geen idee waar ik naar op zoek was. Misschien toch weer een eigen bedrijfje? 

Terug bij mijn eerste eigen bedrijfje met personeel

Ik had erg interessante gesprekken met zakenlui, kunstenaars en diverse ondernemers en kreeg wat aanbiedingen van mensen die iets in me zagen. Omdat ik het zelf niet echt wist besloot ik eerst naar het WK voetbal in Frankrijk te gaan om een paar wedstrijden te bekijken, wat feest te vieren en een paar achtergrondartikelen te schrijven. 

In de voorbereiding op dat WK werd ik gebeld door een vriend van me die nog altijd werkte bij de bewakingsdienst dat mijn eerste eigen bedrijfje met personeel was geweest: of ik nog iets wist van dat computersysteem dat ik jaren daarvoor had bedacht en gebouwd en er iets aan kon uitbreiden. Dat systeem draaide op Commodore Amiga 4000’s en was dus blijkbaar zonder updates 6 jaar stabiel geweest, kom daar in IT land nu nog maar eens om.

Het was leuk om daar weer even te zijn en om de nieuwe organisatie te zien. Toen ik een paar jaar eerder vertrok zat het in een oude boerderij bij Amersfoort, maar nu in zo’n zielloos bedrijfsverzamelgebouw. Op de directeur na werkte er niemand meer die ik nog kende, maar ‘mijn computers’ stonden er nog altijd te pruttelen. Enfin, ik fixte die uitbreiding in een paar uur en terwijl ik daarmee bezig was maakte ik kennis met Ruud, een wat eigenaardig type dat een bedrijfje verderop in de gang had.

Op de koffie bij Ruud in de IT

Natuurlijk ging ik koffiedrinken bij die zonderlinge figuur en we hadden in het gesprek een hoop lol, maar een goed beeld van wat ze nou precies deden kreeg ik niet. Ja, iets in de IT, maar daar hield het dan ook op. Hij was voor Feyenoord en ik voor Utrecht, dus we deelden onze gevoelens voor die beursgenoteerde onderneming in de hoofdstad. Ik had de indruk dat Ruud vooral ambities en klanten had, maar zonder producten en mensen zat. Ik vertrok met een concept-contract dat – in verhouding tot andere aanbiedingen – financieel en operationeel niet heel attractief was.

Zo verzamelde ik er een stuk of tien in uiteenlopende vakgebieden: drie in de ICT, twee in de vers, twee in de retail, één bij een kerstballengigant en één bij een grote olieboer. Ik maakte een shortlist van vier bedrijven, nam een eigen bedrijf als vijfde optie en wilde voordat ik naar het het WK voetbal vertrok (begin juni 1998) een keuze maken, want dan had ik rust.

WK Hockey 1998

Met een vriendin ging ik eersts nog naar het WK Hockey in Utrecht. We zagen gave wedstrijden en maakten een onbeschrijfelijke sfeer mee. In de finale op zaterdag verloren de dames onverwacht van Australië (2-3) en een dag later zat ik alleen bij de WK finale van de mannen om te genieten van de sfeer en een keuze te maken voor de toekomst, want het WK voetbal stond voor de deur.

Aangezien ik niet echt een concreet idee had voor een eigen bedrijf besloot ik ergens anders te gaan werken, eventueel als inhuur. Van mijn lijstje van vier had ik er inmiddels één om culturele redenen geschrapt. Rationeel bezien staken er twee met kop en schouders bovenuit: duidelijke aanbieding, geen open eindjes, financieel erg lekker, mooie werkplek en goed bereisbaar. Welke van de twee was me om het even en ik zou het desnoods met ‘kop of munt’ kunnen beslissen.

Mijn gevoel koos voor de derde: het bedrijf van die bijzondere heer uit Bunschoten (hi Ruud!). Ik had wel een klik met hem, maar ergens ook weer niet. Ook zijn collega waar ik mee zou gaan samenwerken (hi Jan!) was een bijzondere kerel. Op basis van rationale argumenten moest ik het niet doen, maar mijn hart zei van wel. 

Ik dubde. 

En peinsde. 

Verlenging

De officiële speeltijd zat erop en met 2-2 op het bord betekende het dat er verlengd werd. Ik haalde een kop koffie. In een zinderend Galgenwaard was de spanning te snijden. Nederland en Spanje waren even sterk. 

Net als mijn carrière kon het alle kanten op. 

De bal werd op Spanje veroverd, ging breed op rechts en toen diep via Brinkman naar Buma. Vrije slag op de rand van de cirkel. Even wat gedoe voordat de bal genomen kon worden. 

Kijk, dat gevoel heeft natuurlijk makkelijk praten, want Ruud zat met zijn bedrijf 100 kilometer van mijn bed vandaan en in verhuizen had ik geen zin. Hoe zou dat gevoel zijn na een week of drie iedere dag op en neer reizen?

De bal ging op de cirkel en Teun de Nooijer meldde zich. Hij haalde hard uit. De goalie werkte hem hoog weg: strafcorner! 

Dat zielloze kantoorgebouw waar hij zat sprak me ook niet aan. Een saai pand in een saaie omgeving. Het meest spannende was bij wijze van spreken het tankstation ernaast. 

Bram Loman legde aan, beukte hem op het doel en raakte de keeper. De bal stuitte half hoog op en bleef in de cirkel. 

Had ik de gevriesdroogde koffie-machine die Ruud had al gemeld? Brrr, niet te drinken die rommel.

Teun De Nooijer was er als eerste bij en wist hem als een soort honkballer uit de lucht tussen vier of vijf Spanjaarden door in het doel te pushen: 2-3 en Oranje was wereldkampioen!

Song 2 van Blur knalde over de tribunes. Het was feest. Er werd gehost.

Ik ging zitten. Mijn gevoel had gewonnen. Bier vloog om me heen terwijl ik de SMS tikte die Ruud liet weten dat ik in augustus zou willen beginnen en nog één keer over de voorwaarden wilde praten. Dat deed uit uiteindelijk in de week die zat tussen Nederland – België (0-0) en Nederland – Zuid-Korea (5-0) en waarvoor ik even heen en weer reed vanuit Marseille. 

En de familie van Olaf dan?

Nou, dat zit zo. 

Bij Ruud ontmoette ik dat leuk meisje waar ik in 1999 mee ging samenwonen in Zwolle, in 2005 mee trouwde en waar Sofia in 2010 uit geboren werd. En Sofia bracht haar knuffel Olaf tot leven en die kleine witte zeehond heeft inmiddels een hele familie en eigen leven.

Dus zonder Ruud (en Alexander van D), geen Ksenia en dus geen Sofia en geen Olaf. Dat is dan wel weer zeker. Ook geen Joost trouwens, maar dat is dan weer een heel ander verhaal! 

Voor elkaar, met elkaar

Voor elkaar, met elkaar

De afgelopen weken zijn we heel bewust erg druk geweest met Sinterklaas en daarbij hadden we wat geluk, want Sofia (2010) hier trok het lootje van oma, dus ze was volledig in de wolken. Uren heeft ze besteed aan het uitdenken van wat oma nodig heeft en hoe ze het cadeaubudget van Euro 12,50 op de beste en leukste manier kon besteden. Ze maakte in een paar dagen een groot schilderij en schreef over meerdere dagen bij ieder cadeautje een gedicht, helemaal zelf. En om dat dichten onder de knie te krijgen schreef ze dagelijks een kort gedicht aan de Sint. En toen het eenmaal 5 december was stortte ze zich met volle verwachting op pakjesavond, want hoe zou oma het vinden?

Dat ze zelf ook wat cadeautjes zou krijgen was ze totaal vergeten.

We vierden een klassieke pakjesavond met de familie. We aten en zongen met elkaar. We lazen gedichten en hadden een hoop lol samen.

Sofia ging bij iedereen zitten die op dat moment een gedicht ging voorlezen. Ze nam ook ruim de tijd om de gedichten die ze zelf kreeg voor te dragen. Ze vond ze geweldig en wilde ieder woord in de context begrijpen. Maar de hoogtepunten voor haar (zie ook de ogen bovenaan) waren toch wel de momenten dat oma met een gedicht en kado van haar in de weer ging.

Wie is er niet opgegroeid met Sinterklaasliedjes? Hoe cool is het toch om ze met elkaar te zingen als zo’n Mini ze muzikaal begeleidt?

Muziek is bij ons trouwens een essentieel onderdeel van de opvoeding en het onderwijs. Het plezier dat je ermee hebt, helpt enorm bij de intrinsieke motivatie. De pret in de ogen van de kinderen in de film zegt alles.

‘s-Avonds thuis was Sofia vol van oma’s reactie op de gedichten en de cadeaus. Alsof we er zelf niet bij waren geweest, vertelde ze honderduit over oma’s reacties.

En haar eigen cadeaus? Helemaal geweldig, maar die moesten een dagje wachten, want ze wilde eerst heel lang slapen. Want na twee lange dagen dichten en matig slapen vanwege de opwinding, moest er eerst uitgeslapen worden.

De letter

De letter

Lieve Sint,

Vandaag heb ik het kasboek van de Kleine Ondernemer opgemaakt

en daarvoor heb ik mijn muziekwerkzaamheden even gestaakt.

Op de valreep kreeg ik voor mijn getrompetter

van Bonbonnerie Borrel een super de luxe chocoladeletter!

Ik vind dat echt onwijs gaaf

En chocolade vind ik ook nog lekkerder dan banketstaaf.

Sofia