Barak 1B

Barak 1B vertelt in vogelvlucht het verhaal van de bewoners van ‘Kamp Vught’ door de jaren heen. Wij bezochten de barak primair voor de tentoonstelling ‘KNIL & Maluku’, met tot 5 september een kleine extra expositie met foto’s van fotograaf Ton Toemen. De Barak ligt 500 meter van het herinneringscentrum Kamp Vught en toegang is gratis met een museumjaarkaart. De Barak is open in de middag (vanaf 12 uur) op woensdag, zaterdag en zondag.

Kamp Vught werd door de nazi’s gebouwd als concentratiekamp. Het was geen vernietigingskamp, maar een verzamel- en doorstroomkamp. Aan het eind van de oorlog werden er Duitse vluchtelingen opgevangen. Daarna sloten we er collaborateurs en misdadigers in op. En uiteindelijk vingen we er Molukse KNIL militairen en hun gezinnen op, nadat die op militair bevel naar Nederland waren gekomen.

In de barak tref je persoonlijke verhalen van Molukkers en ook een aantal gebruiksvoorwerpen. Vanzelfsprekend is er aandacht voor de Republiek der Zuid-Molukken (Republik Maluku Selatan, RMS). Foto’s en verhalen in de vaste tentoonstelling zijn intiem en geven een goed beeld van de veerkracht die de eerste generatie moet hebben (gehad).

Stel je even voor: je komt vanuit de tropen naar het kille Nederland omdat je werkgever je dat opdraagt. Onderweg word je ontslagen en in dat stukje koninkrijk aan de Noordzee word je opgevangen in een voormalig concentratiekamp. Daar moet je met minimale middelen de sneeuw en kou zien te overleven. Die middelen krijg je trouwens niet, maar moet je lenen en terugbetalen.

De fototentoonstelling van Ton Toemen is beperkt toegelicht, maar de foto’s zijn fraai en de portretten lieten zich goed natekenen (Aldus de Mini).

De vaste tentoonstelling in Barak 1B is zeer de moeite waard. Dat je de verhalen van de bewoners zij aan zij ziet is confronterend. Het ene moment lees je het persoonlijk betoog van een ‘foute’ Nederlander die na de oorlog in Vught werd opgesloten en teleurgesteld was over de slechte behandeling die hem daar ten deel viel. Om aansluitend in een persoonlijk verhaal te stappen van een Nederlandse Militair die aan de andere kant van de wereld voor volk en vaderland heeft gevochten, vervolgens naar hier werd gehaald, zonder dat we echt moeite wilden doen om onze landgenoten op te vangen. Het is die duale presentatie die maakt dat je Barak 1B echt moet zien.

Als je alles wilt lezen en bestuderen heb je ruim twee uur nodig. Er zijn toiletten en de Barak wordt bemand door vrijwilligers die alles kunnen en willen toelichten. Koffie, thee, boeken en versnaperingen haal je in het café van Nationaal Monument Kamp Vught waar de barak onderdeel van is en dat vind je 500 meter verderop.

Meer Nederlands-Indië op deze site.