Onderwijs van de toekomst

Onderwijs van de toekomst

Scholieren moeten thuis hun examens maken en scholen zoeken naar middelen om toezicht te houden, zodat er niet gespiekt wordt. In die zoektocht naar oplossingen worden die scholen uiteraard geholpen door talloze adviseurs, want zonder een plan van aanpak van een externe consultant doet een manager tegenwoordig niet heel veel.

Onnodige wapenwedloop

Scholen zijn bang dat er gespiekt wordt. Of in modern jargon: dat een scholier thuis de wikipedia erbij pakt en zo de antwoorden op de vragen vindt. Dat willen ze zien tegen te gaan door via de webcam toezicht te houden en ook de microfoon te controleren, opdat de leerling niet ‘toevallig’ een hulplijn inschakelt.

Ik las het bij de NOS en moest hard lachen. Denken jullie scholen en consultants echt dat die scholieren gek zijn?

Heb je enig idee hoeveel tips er online te vinden zijn om scholieren te helpen met spieken? Om ze uit te leggen hoe je die webcam een beeld laat geven wat jullie verwachten? Om die microfoon te laten doen wat jullie denken dat hij doet, terwijl die scholier tussentijds kan doen wat hij wil? Heb je enig idee hoeveel standaard oplossingen hiervoor gratis te downloaden zijn?

Ja school, je gaat massaal in de zeik genomen worden en daar vraag je zelf om. Zo’n wapenwedloop ga je niet winnen, maar je helpt er in deze barre tijden wel een consultant mee aan het eten dus helemaal zinloos is die hap uit je budget niet.

Leve de geeks

In negen van de tien gevallen gaat het bij spieken niet om het antwoord, maar om de actie zelf. Een autoriteit verbiedt iets in een proces waarin nooit ruimte was voor argumenten, dus gaat die jongere het tegendeel bewijzen (en dat is goed, want daar leren ze een hele hoop van).

Die scholieren beschikken daarvoor over duizenden Youtube-films waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe ze jullie en al die dure helpertjes die jullie inschakelen om de tuin kunnen leiden. En dat doen ze hard lachend. Niet om te spieken, maar gewoon omdat het kan.

Verder heeft iedere groep wel een paar van die scholieren die online leven en slechts op school komen omdat het moet. Normaal gesproken hangen die geeks en nerds er een beetje bij, maar nu hebben ze de tijd van hun leven, want iedereen leeft nu online en dus staat iedereen bij ze in de rij voor tips en trucs.

Daar gaat je ICT afdeling het niet van winnen. Die is trouwens al onderbezet want ze moet alle zeilen bijzetten om het reguliere ‘onderwijs op afstand’ proces op gang te houden.

Intrinsieke motivatie  

Waarom geef je die leerlingen niet een keer het voordeel van de twijfel?  Waarom gebruik je deze Corona-crisis niet om afscheid te nemen van die aloude aanpak die gericht is op controle?

Jullie worden momenteel in de luren gelegd door een handvol jongens die online leven hebben en daar de meest exotische dingen doen. Dat hebben ze allemaal buiten de school geleerd, in hun eigen tijd en zonder dat iemand ze achter de broek aan zat.

Jullie zijn nu hard bezig om ‘onderwijs op afstand’ een plek te geven in jet ‘onderwijs van de toekomst’. Waarom maak je intrinsieke motivatie niet het hart daarvan?

 

5 films met tips voor onderwijs thuis

5 films met tips voor onderwijs thuis

Voor alle mensen die overvallen werden door lange sluiting van de scholen en nu voor langere tijd zelf onderwijs moeten geven maken we regelmatig een film met tips of aandachtspunten. Heb je vragen? Mail ons dan.

Liever geen film, maar lezen? Dat kan ook:

Handige spelletjes voor thuisonderwijs

Handige spelletjes voor thuisonderwijs

Voor thuisonderwijs zijn we doorlopend op zoek naar de tofste educatieve spellen die ook voor ons als ouder leuk blijven. Als zo’n jong mens nl iets leuk vindt, dan wil die dat langer en vaker doen. De meeste educatieve bordspelen lenen zich daar niet echt voor, omdat die voor ouders al snel vervelend en saai worden. Voor ons thuisonderwijs vonden we in Rusland echt unieke spellen die helpen bij het automatiseren van basisvaardigheden (tellen, rekenen, tafels, breuken) en als spel hartstikke leuk blijven, ook voor ouders.

Die spellen hebben we naar Nederland gehaald en de handleiding vertaald en bieden we tegen kostprijs aan. Verzending geschiedt via DPD en bij een totale bestelling boven de Euro 49,- betaalt de uitgever de verzendkosten. Van ons krijg je sowieso een bril kade waarmee je kunt uitvinden hoe iemand die kleurenblind is de wereld ziet. Probeer die bril vooral uit op fietsroutes of kaarten die OV-routes weergeven en je staat verstelt van het gebrek aan contrast en duidelijkheid.

Alle spelletjes zijn snel te spelen en duren maximaal 15 minuten. Ze nemen zowel in de kast als op tafel weinig ruimte in en zijn daardoor ook altijd mee te nemen wanneer we er weer op uit mogen. De spellen hebben een Nederlandstalige handleiding met een basisset regels en aanvullende regels waardoor het spel met je kind mee kan groeien. Ze worden gebruikt voor leeftijden tussen 4 en 12 jaar.

Deze spellen worden met veel plezier gespeeld door gezinnen die al jaren thuisonderwijs geven en verder gebruikt door remedial teachers, basisscholen, kinderdagverblijven en sinds enige tijd ook op een aantal opleidingen voor docenten (Pabo’s en Universiteiten).

Opvangen sociale eenzaamheid

Opvangen sociale eenzaamheid

Ook wij thuisonderwijzers zitten in deze Corona-tijd eenzaam thuis, waar we normaal gesproken met thuisonderwijsvrienden en hun kinderen op stap zouden zijn naar bijvoorbeeld bossen, parken, musea of festivals, of bij iemand thuis met elkaar een educatieve dag beleven. Dus ook voor ons is dit een hele pittige tijd, waarin het zaak is dat we voorkomen dat kinderen in een sociaal isolement terecht komen.

Wij vangen het op door elkaar in ieder geval online op te zoeken en samen educatieve dingen te doen, experimenten uit te voeren of iets te onderzoeken. Ieder zit in zijn eigen huis maar met een goede camera en audioverbinding is het te doen (maar natuurlijk lang niet zo leuk als met elkaar aan dezelfde tafel werken).

De mini experimenteerde aan de keukentafel met diverse ingrediënten om uit te vinden hoe je de beste slime kan maken. Ze ontdekte welke grondstoffen wel werken en welke niet en hoe je te plakkerige slime beter in balans krijgt, maar ook welke stoffen je toe kunt voegen om de diverse ingrediënten beter te laten combineren. Na een dag knooin besprak ze de dag erna uitgebreid alle bevindingen met een vriendin, terwijl ze beide elkaars recepten voor de webcam probeerden.

In een andere groepssamenstelling losten de kinderen een quest op. Op basis van allerhande losse feiten moesten ze een complexe puzzel zien op te lossen. Ze maakten van feiten informatie en gingen met elkaar online op zoek naar meer informatie. Ze pakten er boeken bij en een globe, net zo lang als dat ze met elkaar tot de oplossing kwamen.

Het was super tof om die kinderen van afstand daarmee aan het werk te zien. Ieder zijn eigen ‘boekenkast’ en ‘informatieplekjes’ en toch samen puzzelen.

Los daarvan belt de Mini ook geregeld met familie in Nederland en in het buitenland. Met oma om de hoek wordt via de webcam gehaakt. Zeker niet zo leuk als samen op de bank zitten, maar beter dan helemaal niets.

Zolang iedereen gezond blijft is deze ‘lockdown’ het waard, maar ook wij hunkeren weer naar ‘onze groep’ om leuke dingen met elkaar te doen, zoals dit. 

 

 

 

Thuiswerken combineren met onderwijs op afstand

Thuiswerken combineren met onderwijs op afstand

In deze Corona-tijd gaan je kinderen niet naar school en is de kans groot dat jezelf ook thuis moet werken. Hoe krijg je dat gecombineerd op een manier dat je kinderen wat leren en jij ook nog aan je werk toekomt?

Een dag duurt 24 uur en je kan nergens naartoe, dus gebruik die 24 uur zo goed als je kunt. Laat oude ritmes die veelal opgelegd zijn door externe verplichtingen los en kijk van afstand naar die dag: wanneer worden je kinderen wakker en wie heeft welke faciliteiten (computers, stilteruimtes, etc) nodig? Je kinderen hoeven nergens op een vaste tijd te zijn, dus laat ze uitslapen. *

Als er twee ouders in het gezin zijn, spreek dan met elkaar af wie wat wanneer doet. Maak afspraken over wie de kinderen op welk moment van de dag aan kunnen spreken, cq. om hulp kunnen vragen. Kijk goed naar elkaars specialiteiten. Onderwijs is één term, maar kun je natuurlijk prima opdelen: de ene ouder taal, de ander rekenen, etc.

Voorbereiden is het halve werk. Gebruik de avond om onderwijswerk voor de volgende dag voor te bereiden en zaken klaar te zetten. Wil je samen een bordspel spelen, lees de spelregels dan de avond van te voren door, zodat je volgende dag met elkaar direct aan de slag kunt en je niet hoeft te worstelen met de regels.

Als je werk aan je vreet, zorg dan dat het belangrijkste af is voordat je kinderen uit bed komen. Het werkt voor mij het beste wanneer ik voordat de mini wakker wordt de spoedeisende zaken van mijn werk afmaak. Dan heb ik de rest van de dag mentaal rust en kan ik me met haar bemoeien wanneer ze me nodig heeft. Daaromheen doe ik dan de rest van mijn werk, soms ‘a avonds laat.

Kinderen willen graag op gang geholpen worden. Zorg voor een routine die hierbij helpt. Bij ons werkt het goed als we eerst met elkaar ontbijt maken, dan ontbijten en dan aan haar dag beginnen. Ze heeft vaak zelf een idee wat ze wil doen, in deze tijd mogelijk verplichtingen met derden via videoconferencing (etc), dus zo plannen we dag met elkaar. Ze bewaakt dat dan verder zelf.

Sport tussendoor met elkaar! Je kunt de tuin in of een ommetje maken. Hanteer die 2 meter afstand tot derden, maar ga samen sporten. Als je kinderen heel veel energie hebben, dan kun je ook eerst gaan sporten of wandelen en daarna helpen met het onderwijs.

Laat je kinderen online met elkaar spelen. Wij gebruiken daarbij veel fysieke spullen, dus samen iets maken (elk in zijn eigen huis) of samen op de trampoline, etc, maar ook wel Minecraft en andere platformen. Als ze daarin samenwerken kun jij wellicht wat zaken afwerken waarvoor je een minder diep hoeft te concentreren.

*  Ik hoor je nu zeggen: “Ja, maar de school eist dat we om <vul tijd in> online zijn.” De school mag dat niet eisen, want dat is inbreuk op je privacy. Iedere advocaat kan daar een pittig briefje voor maar school schrijven als ze niet voor rede vatbaar zijn. Jij hebt niet om deze situatie gevraagd en de kinderen zijn thuis buiten jouw directe invloed. De school moet het derhalve doen met wat jij wilt of kunt faciliteren en kan en mag niet eisen dat je als volledig stand-in docent oppasser gaat spelen. Dat de overheid qua regelgeving nooit in afstandsonderwijs en flexischooling heeft voorzien is niet jouw probleem.

Tips om school thuis makkelijker en leuker te maken

Tips om school thuis makkelijker en leuker te maken

Naar aanleiding van mijn optreden bij EenVandaag kreeg ik veel vragen over praktische tips om onderwijs leuker of toegankelijker te maken. Daar gaat deze blog over.

Vooraf een paar aandachtspunten om één en ander in perspectief te zetten.

  • Maatwerk: je bent nu veelal alleen met je kind of een paar kinderen en je kent ze beter dan wie dan ook. Je weet waar ze van houden en welk vuurtje er in ze brand.  De school moet honderden (of duizenden) kinderen van kennis voorzien en gebruikt dus generieke werkbladen met variatie in tijd en moment, maar jij kunt totaal maatwerk bieden, dus doe dat.
  • In de zeven uur dat kinderen op school zitten, krijgen ze ca. 100 minuten onderwijs. Dat heb ik niet berekend, maar zijn cijfers van docenten en ex-docenten. 5 x 100 minuten is 500 minuten. Jij hebt 7 dagen om die tijd te besteden en kunt maatwerk bieden dus bent veel efficiënter dan zo’n school. Als je iedere dag van de week (7 dagen) dus 75 minuten per dag onderwijs doet, dan maakt je kind veel grotere stappen and dat hij op school doet.
  • Integreer onderwijs in je dagelijks leven. Je kind is thuis en dat is geen school. Maar leren doen kinderen ook buiten de school en dat weet je zelf ook wel. De school was er immers niet bij toen je kind leerde lopen en dat is één van de moeilijkste dingen om onder te knie te krijgen. Je hoefde je kind ook niet te stimuleren om te gaan lopen. Je moest hem eerder afremmen, want hij wilde lopen. Dat noemen we intrinsieke motivatie en dat moet je niet afremmen, maar stimuleren.
  • Als je met je kind bezig bent, dan ben je met je kind bezig en dus niet met je telefoon, Facebook of Instagram. Leg dat ding weg en zet die alerts uit. Je wil zelf graag serieus genomen worden, dus je kind ook.

Dan de laagdrempelige tips.

  1. Jij kunt maatwerk doen, dus gebruik speelgoed dat je kind leuk vindt en ga mee in zijn belevingswereld. Het concept van tafels leer je bijvoorbeeld met knuffels, klei of lego. Je kunt ook seizoensproducten gebruiken en het zo koppelen aan de natuur (bv. herfstbladeren) of feestdagen (bv. paaseieren).
  2. Beantwoord vragen van je kinderen met vragen en niet met antwoorden. Stimuleer het zelf nadenken, leer ze analyseren. Maak daar tijd voor.
  3. Leven is leren. Laat je kind leren waar hij wil en maak daar tijd en ruimte voor, dus zeker ook in de woonkamer want daar breng je over het algemeen samen de meeste tijd door. Die ruimte heet immers niet voor niets ‘woonkamer’.
  4. Zet leermiddelen in het zicht. Stop ze niet weg in een kast. Potten potloden en kwasten staat gezellig, maar inspireert ook enorm om ‘even te gaan zitten tekenen’. Geldt ook voor muziekinstrumenten, boeken, tijdschriften, gereedschap, etc.
  5. Wees je er bewust van dat je kind je kopieert. Als je zelf NOOIT een boek leest, dan kun je niet van je kind verwachten dat hij dat wel gaat doen omdat school dat eist. Zo werkt het niet. Een kind gaat lezen als hij jou ziet lezen.
  6. Onderwijs zit overal. Ruim met je kind de vaatwasser in en laat het jonge mens uitleggen hoe je die op de beste manier kunt inruimen, zodat je in één keer de meeste vuile vaat schoon kunt maken. Maak foto’s van het resultaat vooraf, zodat je weet hoe hij is ingepakt en hoe vuil de vaat is. Ga dat niet corrigeren, maar zet die machine aan en controleer samen het resultaat. Probeer het daarna op een andere manier en vergelijk de foto’s. Vraag dat jonge mensen naar zijn conclusie.
  7. Vanaf de geboorte wil de mens ontdekken. Denk maar terug aan die tijd dat je kind die hulpeloze worm was in je draagdoek of die wieg en zie die ogen van verbazing weer voor je. Dat rondkijken van die muppet, alles intensief in zich opnemend. Later alles willen vasthouden, om dingen te laten vallen of te gooien. En alles willen proeven. Dat is de ontdekkingsgeest die in ieder mens zit en wat ons onderscheid van andere dieren. Stimuleer dat ontdekken, dus zeg ja en help mee. Doe het samen!
  8. Je bent de hele dag thuis ivm. Corona. Ga samen die boekenkast opruimen. Leg de grote boeken in stapels van 6, de pockets in stapels van 4 en hele grote boeken in stapels van 2. Tel daarna het aantal stapels, hoewel boeken heb je eigenlijk per soort? En voilà: tafels.
  9. Herhalen, herhalen, herhalen. Ja, je moet herhalen. Maar als een kind een blad sommen niet leuk vindt, dan wordt het lastig om het dat een tweede keer te laten doen. Ga op een andere manier sommen maken. Wat vind je kind wel leuk? De mijne is gek op zeehonden, dus in het begin rekenden we met zeehonden (zie foto end it is een tiende van de collectie).
  10. Ieder mens is een gewoontedier, maar dat wil niet zeggen dat de emoties en energie altijd op hetzelfde moment van de dag dezelfde lading hebben. Je kunt dus wel iedere dag om 9.30 uur sommen willen maken, maar als de energie en de wil er niet is, dan heb je een vervelende sfeer (en dat zeg ik dan heel netjes). Overleg met je kind hoe en wanneer je samen die 75 minuten gaat invullen.
    Begin dat overleg door je kind te vragen hoe hij dat voor de komende week ziet, zodat hij voor zichzelf impliciet iets van een richtlijn bepaalt en ga daar met elkaar over praten, waarbij de mening van je kind het uitgangspunt is die je kunt finetunen of kunt laden, maar niet moet blokkeren of afkappen.
    In de huidige zap-cultuur is 75 minuten aan één stuk een eeuwigheid. Laat je kind ze opdelen: 3 x 25 minuten of 5 x een kwartier. Of liever 15 x 5 minuten? Laten bedenken en zelf laten invullen en dan zul je zien dat die 75 minuten ruimschoots overschreden wordt.

Tot slot de allerbelangrijkste: je kind is gelijkwaardig aan jou. Behandel zijn tijd, zijn werkplek en zijn mening vanuit dat uitgangspunt. Overleggen doe je met argumenten en als ouder moet je de flexibiliteit hebben om mee te bewegen in de soms wat botte en vierkante benadering van je jonge lerende mens. Een autoritaire houding werkt vaak averechts, is het niet nu dan later.

Meer tips van me op YouTube:

Meer tips van me bij EenVandaag:

Zo combineer je thuiswerk met thuisschool 

Zo combineer je thuiswerk met thuisschool 

Je komt hier vast terecht omdat je op zoek bent naar informatie over thuisonderwijs of onderwijs thuis.

De combinatie van thuiswerken en je kinderen thuis onderwijs bieden valt niet altijd mee. Je bent er nu al een tijd mee bezig en vast hier en daar tegen muren aangelopen. Onderstaand de belangrijkste tips op basis van jarenlange ervaring als thuisonderwijzer in een setting met twee werkende ouders. 

Laat dat oude ritme los

Je dagelijks ritme werd voorheen vooral bepaald door externe factoren zoals de tijd waarop je kinderen op school moesten zijn en wanneer je op kantoor verwacht werd. Dat is allemaal weg. Je ritme nu wordt bepaald door de beschikbaarheid van faciliteiten thuis en diverse behoeften en (online) verplichtingen van je gezinsleden. 

Laat dat oude ritme los en omarm de nieuwe mogelijkheden. Je hebt 24 uur in een dag en 7 dagen per week om je werk, je huishouden en je onderwijs te organiseren en het met elkaar leuk te hebben. Maak daar optimaal gebruik van. 

Laat je kinderen uitslapen

Geef je kinderen de ruimte en laat ze uitslapen. Er is niemand die op ze wacht! Maak met elkaar een grove dagplanning met daarin momenten waarop ze aan hun schoolwerk werken. Plan voor jezelf die tijd in, zodat je er voor je kinderen kunt zijn, ze kunt helpen of het samen kunt doen. 

Zet tijdens die onderwijstijd je telefoon uit en alle signalering op stil. Dat ding leidt af, haalt je uit het moment en dat irriteert je kind waardoor thuis leren niet leuk is. Wees er voor je kind en doe het twee uur op een dag zonder die telefoon. 

Ja dat lees je goed: een onderwijsdag kost jou maximaal twee uur. Docenten rekenen her en der voor dat kinderen op de basisschool overdag effectief 100 minuten onderwijs krijgen. Dat is dus 500 minuten per week. Daar heb je 7 dagen. Dus dat lukt altijd. 

Voor middelbaar onderwijs is de effectieve begeleiding door docenten ook zo’n 100 minuten per dag en een deel daarvan, het kenniscomponent, wordt op afstand ingevuld door scholen. Als ouder ben je verantwoordelijk voor de motivatie, inspiratie en de faciliteiten. Lijkt me ook haalbaar, want je kent je kind als geen ander.

Plan je dag slim

Gebruik de tijd dat je kinderen slapen voor je werk en werk de belangrijkste zaken af of bereid ze voor. Je kunt die klant misschien niet om 7.45 uur bellen, maar je kunt het gesprek wel op dat moment voorbereiden. 

Ik zeg daar dat je die klant niet zo vroeg kunt bellen, maar is dat wel zo? Iedereen zit in hetzelfde schuitje en misschien komt het die relatie wel heel goed uit wanneer je hem heel vroeg in de ochtend of laat op de avond belt. Je kunt het altijd vragen! 

Wat is drie maanden op een leven lang leren? 

Volg voor het onderwijs de interesse van je kinderen en niet de opdrachten van de school. Je kind is thuis en jij bent ouder. Die veilige omgeving moet je voor je kind overeind houden. Dat is het belangrijkste dat er is. Probeer (een deel van) die opdrachten van school in de interesses te verwerken en als dat niet lukt dan meld je het de school als een gegeven. Ga thuis geen ruzie maken. 

Deze tijd gaat de geschiedenisboeken in. Later kijkt iedereen hier op terug en het is zaak dan daar een super goed gevoel bij te hebben en daar kun jij nu voor zorgen. Wat is nou drie maanden op een leven lang leren? 

Maak plezier!

In de tweede wereldoorlog miste een hele generatie 5 jaar school en toch bouwden onze ouders en grootouders deze geweldige samenleving. Heb vertrouwen in elkaar en maak er gewoon de allerbeste en allerleukste tijd van. 

Woekeren is van alle tijden

Woekeren is van alle tijden

Het was een retweet door Jan Willen Navis die me terugbracht naar het begin van deze eeuw, naar een uniek moment met mijn opa. En dat leidde tot een reeks onvergetelijke maar super aangrijpende momenten. Zoals onderstaande.

“Ik wist dat ik je nog eens zou zien.”

Het is begin van deze eeuw en wij woonden net in Zwolle. Het was op een verjaardag in de winter, misschien wel die van mijn vader, dat mijn opa nav. ons nieuwe adres over de oorlog begon.

Dat was uniek, want dat onderwerp vermeed hij, zoals wij nu Corona ontwijken. Wat hem betreft had die oorlog nooit plaatsgevonden en als iemand hem ernaar vroeg dan zei hij steevast dat hij 3 maanden te jong was voor de mobilisatie en dat de oorlog – op wat verplichte arbeid als schoenmaker na – zo’n beetje aan hem voorbij was gegaan.

De realiteit bleek die middag een andere, want hij diende in de meidagen als vrijwilliger bij het luchtafweergeschut in Fort Blauwkapel tussen de Bilt en Utrecht: “De schoften vlogen laag over. We knalden er zat neer, maar het was niet genoeg.”

In de oorlog bleef hij vrijwilliger voor de goede zaak en ‘regelde’ hij (oa) bonnen en eten voor familie en onderduikers en daarvoor liep hij herhaaldelijk met een handkar van Utrecht naar Groningen en weer terug om onderweg bij de boeren om voedsel te vragen en om het te kopen.

Zwolle triggerde de oorlog bij hem. Niet de stad, maar de brug: “Als we daarover waren, dan was het goed.”

Als belangrijkste knooppunt naar het Noordoosten wemelde die brug vanzelfsprekend van de nazi’s. Daaronder zaten ook mensen van de CCD, het orgaan dat Zwarte Handel moest bestrijden. Dat waren Nederlandse ambtenaren in Dienst van het Reich.

Ze namen veel voedsel in beslag, dat vaak met pijn en moeite op fietsen met houten banden en ouderwetse karretjes te voet werd opgehaald en die CCD is zo samen met een klein aantal woekerboeren verantwoordelijk voor talloze hongerdoden, ook buiten de hongerwinter om. Nederlandse verzetsmensen en normale boeren hadden het niet op de CCD: “Daar konden er niet genoeg van kapot geschoten worden” aldus mijn opa.

In het Dominicanenklooster van Zwolle hadden ze een hoofdkantoor en daar hangt nu nog altijd een marmeren plaquette met de namen van tientallen ‘Kameraden die tijdens hun dienst stierven voor de goede zaak’ (lees: omkwamen door ingrijpen van het verzet).

De brug was die middag een lastig ding voor mijn opa. In zijn gedachte zag hij zich vast en zeker de kar met voedsel eerst met grote moeite de heuvel op duwen om hem daarna gecontroleerd heuvelafwaarts zien te krijgen.

Iedereen die er weleens overheen gefietst is, weet hoezeer je hoopt dat het stoplicht onderaan die heuvel op groen staat als je eraan komt denderen. Beeld je dus in dat je daar met een handkar met 75 tot 150 kilo aardappels, wortels, bieten en graan af moet.

De zwaartekracht die aan die kar trekt, slechts gecompenseerd door het lichaamsgewicht van mijn opa en een broer, zwager of vriendin (mijn oma). En dan hadden ze al 400 kilometer in benen. Zo’n kar die schurend en schuivend richting die bunker aan de voet van die heuvel gleed.

Dat ging nog weleens mis en schoof je het talud af en rolde je met je kar de uiterwaarden in, waarna die “etters van de CCD” zich als haaien op de handel stortte: “Regelmatig konden we dan opnieuw beginnen en gingen we weer terug naar het noorden.”

Tussen Zwolle en Groningen zaten een aantal boerderijen waar de ploeg van mijn opa voedsel haalde. Daaronder veel goede boeren die tegen kostprijs en op eigen risico het westen in leven hield. Mensen uit de Randstad deden de logistiek, maar de boeren zorgden voor onderdak, opslagplaatsen (voor “van alles”), groente en soms zelfs melk en vlees.

Mijn opa was even stil en vroeg toen heel specifiek naar één dorp: “Hoe ver is dat van Zwolle?”

“Een minuut of 20,” zei ik.

Hij piekerde even en zei toen: “Daar wil ik wel een keer naartoe. Ik heb geen adres, maar als ik daar ben dan weet ik het wel weer.”

Mijn oma, in de oorlog al samen met mijn opa, vond het geen goed idee, maar mijn opa was niet te vermurwen.

Er ging een maand of twee overheen en het werd lente. Ze kwamen naar Zwolle en met de familie reden we over de oude weg naar het bewuste dorp. Eenmaal in het dorp gidste hij ons zonder moeite naar een hele grote sjieke boerderij.

We belden aan. Het duurde even voor er open werd gedaan.

Het was een oude vrouw in klederdracht. Ze schrok van de groep, maar ontdekte al snel mijn opa. Haar gezicht verstijfde. Ze keek hem lang indringend aan: “Ik wist dat ik je nog eens zou zien.”

Mijn opa zei niets.

We gingen naar binnen en kregen koffie. We hadden een hartelijk gesprek en zaten in een luxe keuken rond een oude smeedijzeren kachel.

Mijn opa zei nog steeds niets, maar dronk stoïcijns zijn koffie. Zijn ogen keken naar de schilderijen aan de muur, de marmeren en bronzen beelden op de schouw en de Bijbel in het raam.

Het waren mijn oma en hun dochter (mijn moeder en de absolute held van mijn dochter) die het gesprek voerden. Het ging over koetjes en kalfjes, maar de sfeer was raar en de oorlog kwam niet ter sprake.

Het bezoek duurde niet lang. Het afscheid door de vrouw was hartelijk. Mijn opa bleef stil.

We liepen door de gang naar buiten.

Daar aangekomen draaide opa zich om. Hij keek de vrouw indringend aan. Haar gezicht verstrakte nogmaals. Hij zei: “Waarom die woekerprijzen? Was dat bloedgeld echt zo belangrijk?”

De vrouw staarde hem aan, zei niets en sloot na enige tijd met een ijzeren gezicht de deur.

De terugreis naar Zwolle was lang, al duurde die maar 20 minuten.

Binnen blijven

Binnen blijven

De berichten van de specialisten en van Corona-ervaringsdeskundigen als Koen zijn duidelijk: het virus grijpt in het land om zich heen, impact is heftig en om de zorg te ontlasten is het voorkomen van verspreiding essentieel. Dat betekent dat ook wij ons verder op onze terp terugtrekken. We blijven vanaf vandaag zoveel mogelijk in en om het huis, dus geen skatebaan en park meer.

Ondanks de onrust en onzekerheid was het voor ons een hartverwarmende week. We genoten van de vele thuisonderwijzers die in de bres sprongen om al die ouders en docenten die plotseling afstandsonderwijs moesten geven te ondersteunen. Jaren verguisd en voor gek versleten, maar nu het vangnet voor iedereen die overvallen werd door deze nieuwe onderwijsrealiteit.

Je kind krijgt genoeg mee van de situatie om daar op zijn minst ongerust over te zijn. En misschien zelfs bang. Ze hebben onvoorwaardelijke liefde nodig. Dus wees die ouder die liefde geeft en niet die docent. Maak een veilige omgeving voor ze.

Ik zie veel onderwijschema’s voorbij komen waarvan ik pukkels tot in mijn bilnaad krijg. Vergeet die schema’s voor nu.

Maak je niet druk over een achterstand op school. Iedereen heeft te maken met dezelfde situatie. En wat is nu drie maanden op een leven lang leren? Niets toch! Maak de komende maanden de tofste tijd van jullie leven!

Jij moet kinderen het gevoel geven dat het goed komt. Dat kan alleen jij. Wees dus die liefhebbende ouder die vol begrip is en onvoorwaardelijk liefde geeft. Jij geeft het voorbeeld. Je kind gaat het vanzelf nadoen. Echt waar. Zo werkt de natuur.

Speel bordspellen met elkaar of doe samen een computerspelletje. Bezoek virtueel een theatervoorstelling of een museum. Kijk series of films. Lees met elkaar en aan elkaar een boek voor: ieder een hoofdstuk. Bak een taart met elkaar of ga schilderen en tekenen. Maak muziek samen. Voetbal in de achtertuin.

Wees je er vooral van bewust dat dit pas het begin is. Het wordt erger. Dan heb ik het niet over Corona, maar over de situatie thuis. Je kind wil naar buiten, naar zijn vrienden. Die trek wordt steeds groter en de frustratie dat het niet kan dus ook.

Grote kans op spanning en stress.

Dat kan onprettig worden thuis, zeker als je geen tuin hebt of beperkte ruimte. Wordt niet boos op elkaar, maar weest die begripvolle ouder. De komende maanden is veiligheid belangrijker voor je kind dan en volgestampt huiswerkschema.

 

Thuisonderwijzers weten uit ervaring dat het voor langere tijd combineren van huishouden, leren en werk iets anders is dan ‘even een paar dagen thuiswerken ivm. een griepje’. Je moet je mentaliteit en dagritme significant aanpassen om de boel gezellig en productief te houden.

Afijn, we staan aan het begin van de curve, hoorde ik een medisch specialist vanochtend zeggen. Ook wij maken ons dus op om veel tijd in en rond het huis te besteden. Best afzien, want normaal gesproken zitten wij het grootste deel van de week buiten: natuurgebieden, themaparken, bibliotheken, bedrijven of culturele instellingen.

Blijf gezond, denk aan jezelf en werk vooral aan je immuunsysteem!